Giới Thiệu:
Để trả lời cho câu hỏi trẻ đang tuổi mới lớn, hay vị thành niên, hay teen, cần gì ở cha mẹ, có lẽ phải bắt đầu bằng một câu hỏi quan trọng: chúng ta đang sống trong một thời đại như thế nào?
Bác sĩ tâm thần học Ross Campbell đã mô tả một xã hội hiện đại mà chúng ta và con cái chúng ta đang sống trong đó. Điều ngạc nhiên là xã hội đó, qua mô tả của ông - xã hội Mỹ - không khác chúng ta nhiều lắm. Đó là một xã hội đầy biến động, mà trong đó khoa học và công nghệ đã làm thay đổi không chỉ thế giới, mà cả cuộc sống của mỗi gia đình. Cái thời không có máy tính, không có điện thoại di động, cái thời TV chỉ có vài kênh còn cách đây chưa xa lắm. Trước đó ít nữa thì người ta còn hát những bài tình ca tình cảm và lời lẽ không thô tục như bây giờ, thời mà người lãnh đạo còn được kính trọng chứ không phải bị cười nhạo…Nhưng bức tranh bây giờ là điện thoai di động, phim ảnh, âm nhạc, thế giới truyền hình, Internet với các trang web... Tất cả đã trở thành một phần của cuộc sống, của thế giới mà con bạn lớn lên trong đó. Đó là thế giới mà văn hóa bị chi phối bởi các phương tiện truyền thông đại chúng và khả năng chúng có thể định hình những giá trị của con cái bạn. Đó cũng là thế giới mà tình dục ngày càng được công khai, những điều cấm kỵ trở thành bình thường, và là nơi chủ nghĩa vật chất đang ngày càng chiếm vị trí thống lĩnh. Đó cũng là thế giới với bạo lực tràn lan và là kỷ nguyên tăm tối của những giá trị đạo đức và rác rưởi văn hóa.
Chúng ta chia sẻ với Ross Campbell về những nhận định xác đáng này. Thật sự, teen của chúng ta đang lớn lên trong một thế giới như thế và thế giới này có vẻ còn lâu mới được điều chỉnh, khi mà người ta lo cho lợi nhuận hơn bất cứ thứ gì khác. Một teen nói với tôi: “Xã hội bây giờ thối nát, còn giáo viên thì hư hỏng”. Còn gì đau lòng hơn? Nhưng, vấn đề đặt ra cho người lớn, với tư cách là cha mẹ, là làm gì để teen không ngập ngụa trong thế giới đó, mà lớn lên khỏe mạnh, cân bằng, chính trực, tử tế, lạc quan, có khả năng đề kháng cao và có năng lực đóng góp cho xã hội?
“Teen cần gì ở cha mẹ?” giúp cha mẹ trả lời câu hỏi hết sức quan trọng này. Tác giả khẳng định điều quan trọng hàng đầu là con cái cần nhận được tình yêu thương vô điều kiện của cha mẹ, cho dù chúng ngoan ngoãn, học giỏi, hay họ hành sa sút, đánh nhau, hay nghiện ma túy. Con cái cần sự yêu thương của cha mẹ hàng ngày như bình xăng hết cần được đổ đầy. Nhiên liệu phải luôn luôn được nạp bằng cách gần gũi, đồng cảm, lắng nghe… Các cách để nạp nhiên liệu “yêu thương”: đó là tập trung chú ý, giao tiếp ánh mắt và cử chỉ yêu thương (ôm, chạm vào người, nắm vai…). Những điều này không khó, nhưng nó là những điều thường bị đánh mất ở cha mẹ khi con cái chuyển sang giai đoạn vị thành niên. Không những thế, cha mẹ phải tuân thủ những nguyên tắc của tình yêu thương: không độc đoán, không buông lỏng, mà cần thiết lập các giới hạn cho tự do của con cái đơn giản vì chúng chưa sẵn sàng chịu trách nhiệm về hậu quả cho những việc chúng làm. Cammpbell khuyên cha mẹ cần giúp trẻ nhận thức được những hậu quả của hành động. Hành động như một người đồng đội, sẵn sàng hỗ trợ, hướng dẫn, giúp đỡ con là cách để con luôn muốn tìm đến bạn khi chúng gặp vấn đề trong cuộc sống. Hãy tin tưởng rằng con bạn luôn cần sự bảo vệ của bạn, nhưng không phải bằng cách luôn luôn cấm đoán hay theo dõi, đe nẹt. Cha mẹ hãy giáo dục con hướng đến mục tiêu giúp chúng tiến tới khả năng tự kiểm soát bản thân, nghĩa là kỉ luật trở thành điều chúng muốn làm và vui vì làm được điều đó, chứ không phải là sự trừng phạt hay nỗi đau và sự tức giận.
Một phần quan trọng nhất trong “Teen cần gì ở cha mẹ?” được dành để hướng dẫn cha mẹ làm sao giảm được ảnh hưởng tiêu cực của truyền thông đại chúng đối với trẻ vị thành niên, trong đó có teen và Internet. Về tâm lý, đây là tuổi tò mò về giới tính cũng như bị ám ảnh về tình dục. Với sự có mặt của Internet, teen có thể khám phá chủ đề cám dỗ này ngay trong ngôi nhà của mình trước khi cha mẹ kịp giảng giải cho chúng. Tác giả cảnh báo: các ngỏ hẻm khiêu dâm trên mạng là nơi tồi tệ và thiếu lành mạnh nhất mà con bạn có thể viếng thăm. Teen, đặc biệt làm các em trai, không thể cưỡng được sự cám dỗ này nếu cha mẹ chúng không biết một chút gì về công nghệ và cài đặt các phần mềm kiểm soát. Nhưng điều quan trọng hơn nhiều là cha mẹ cần cho con biết rằng có những nguy cơ còn quan trọng hơn nhiều so với sự riêng tư.
Truyền hình, âm nhạc (rock, hip hop…) và các trò chơi điện tử cũng nằm trong vấn đề mà Ross Campbell nhắc nhở phụ huynh không thể bỏ qua. Điều nguy hại là đồ dùng thời trang do các nghệ sĩ quảng cáo trên TV, cảnh các diễn viên, ca sĩ, người mẫu hở hang, khiêu khích đang được coi như là những giá trị, như là hình ảnh sành điệu mà giới trẻ cần theo. Lời khuyên được đưa ra là cha mẹ phải kiểm soát cái TV. Việc tìm hiểu lời bài hát và thảo luận với con về ý nghĩa của những lời lẽ đó cũng là những việc cha mẹ phải làm. Theo tác giả, đây cũng là cơ hội để cha mẹ giải thích và thảo luận với con về các giá trị văn hóa thật sự.
Cha mẹ không thể hướng dẫn và dạy dỗ con nếu như chính họ không là tấm gương về sự chính trực, tử tế, và những giá trị văn hóa tinh thần tốt đẹp. Do đó, dạy con không chỉ là hành trình đi qua bãi mìn của tuổi mới lớn, mà còn là hành trình học hỏi và tự giáo dục rất nghiêm khắc của chính các ông bố, bà mẹ. Trẻ quan sát cha mẹ rất kỹ. Chúng không sống theo lý thuyết, chúng sống và cư xử theo quan sát và kinh nghiệm. Nếu bạn xem phim bạo lực hay sex trong nhà, bạn sẽ không thể bảo con đừng xem phim đó. Con bạn sẽ cảm nhận một thế giới u tối và suốt đời sống với thái độ tiêu cực nếu bạn luôn luôn thể hiện thái độ tiêu cực về mọi thứ xung quanh. Teen ở trường ra sao, ra ngoài đường thế nào, teen đang lo lắng điều gì, chúng có sợ hãi không, chúng có bị trầm cảm không…? Tất cả đều cần sự dõi theo từng ngày của bạn vì, như Ross Campbell khẳng định, chúng có nhiều áp lực và căng thẳng hơn. Như vậy tình yêu của cha mẹ không đơn giản chỉ là lo cho con đủ ăn, mặc, ốm thì chăm sóc thuốc thang, học thì trả tiền, mà tình yêu của cha mẹ còn phải là cách thể hiện và các kỹ năng hướng dẫn con cái, luôn ở bên con, luôn có mặt trong cuộc sống hằng ngày của chúng, bên chúng và đồng hành cùng chúng.
Nếu teen cảm nhận được tình yêu thương của bạn, chúng sẽ tìm về bạn để được dạy dỗ. Hãy luôn đổ đầy bình nhiên liệu yêu thương; hãy làm hình mẫu cho con trong việc đối mặt với những khó khăn; hãy kéo con khỏi thế giới ảo để đến với các hoạt động xã hội và thể thao lành mạnh; hãy giáo dục con các giá trị tinh thần thật sự – đó là chìa khóa của mọi chìa khóa, Ross Campbell khẳng định.
Mời các bạn đón đọc
Hỗ trợ